Theatergezelschap Afslag Eindhoven

1 augustus 2019

Stallerhof: boerendrama als tegenreactie op de maakbare samenleving

WEB_AfslagEindhoven_Stallerhof_fotoMoonSaris_1865

Begin jaren ’70 van de vorige eeuw ontstaat er een nieuw genre in het Duitse repertoiretoneel. Zuid-Duitse toneelauteurs creëren in korte tijd een aanzienlijk aantal Boerendrama’s: toneelstukken die zich in geïsoleerde dorpsgemeenschappen, ver van de moderne wereld afspelen. Stallerhof van Franz Xaver Kroetz uit 1971 behoort ook tot dit genre. 

Wetten van de natuur
Met deze Boerendrama’s reageren de toneelschrijvers op de in die tijd ontstane gedachte van de maakbare samenleving. Dat de mens het lot in eigen handen heeft en zijn leven kan inrichten zoals hij dat zelf wil. Als reactie daarop presenteren zij een ander mensbeeld. In de Boerendrama’s is de mens overgeleverd aan de wetten van de natuur die hem overstijgen en waaraan hij moet beantwoorden.

WEB_AfslagEindhoven_Stallerhof_fotoMoonSaris_1795

Anders dan de moderne, tot individu getransformeerde mens die gelooft dat hij zijn lot in eigen handen heeft, weten de personages in de Boerendrama’s dat we er beter aan doen voorzichtig met deze bovenmenselijke krachten om te gaan. Vertrouwend op eeuwenoude principes koesteren ze hun verworvenheden en weten ze te reageren op onverwachte gebeurtenissen. Hard als het moet. Liefdevol waar het kan. Want slechts in hoogmoed ligt de dreigende ondergang van de mens besloten.

Het komen en gaan van de seizoenen, de groei van gewassen, het leven dat opkomt en de dood die daar onherroepelijk op volgt, maar ook de driften en verlangens die hij in zichzelf ervaart: het zijn krachten waarvan hij weet dat hij ze nooit kan overwinnen.

Franz Xaver Kroetz
Als gevierd toneelschrijver maakte Kroetz (München, 1946) deel uit van de generatie theatermakers die begin jaren ’70 voor een grote omslag in het Duitse repertoiretoneel zorgden. Het politieke regisseurstheater dat tot op de dag van vandaag de tendens op de Duitse podia bepaalt, vindt in die jaren zijn oorsprong. In de jaren ’80 drong het door in de Nederlandse theaters. Stallerhof, voor het eerst uitgevoerd in 1972, is uitgegroeid tot een hedendaagse klassieker waarin alles wat de Boerendrama’s kenmerkt samenkomt.

WEB_AfslagEindhoven_Stallerhof_fotoMoonSaris_1599Foto’s: Moon Saris